Chương 19: 2-3: Triết lý dùng người

Cô hơi bất ngờ, lại có chút e dè: “Chào anh Trình, tôi là Hà Trừng của Đắc Tuần San. Áp lực của anh lớn vậy sao… Anh đừng trách thư ký của anh, ban đầu cô ấy không muốn chuyển máy đâu. Nhưng tôi nói tôi là bên Đắc Tuần San, cô ấy đã đồng ý giúp tôi nối máy ngay.”

Trình Quý Khang điều chỉnh lại giọng: “Cô tìm tôi có chuyện gì?”

Hà Trừng nói: “Tôi gọi điện là muốn giải thích lý do lần trước bài phỏng vấn đó không được đăng.” Cô nói là do vấn đề phía mình, không ngờ công ty lại định dùng bài đó để thu phí PR. Cô đã cố hết sức tranh thủ rồi, nhưng người nhỏ tiếng nhẹ, không làm được gì.

“Chỉ vì chuyện này mà gọi cho tôi?”

“Tôi thấy cần phải nói rõ với anh. Tôi biết anh không coi trọng một bài phỏng vấn nhỏ như vậy, nhưng dù sao cũng tốn của anh cả một buổi tối. Tôi phải có lời giải thích cho thời gian anh đã bỏ ra.”

“Tôi biết rồi. Cô còn chuyện gì nữa không?”

Hà Trừng nói làm phiền, chào một tiếng rồi cúp máy.

Có lẽ nhờ cú điện thoại của Hà Trừng làm dịu lại, Trình Quý Khang nhận ra cơn giận cứng ngắc của mình cũng mềm đi đôi chút. Anh bưng ly lên, uống một ngụm cà phê lớn, suy nghĩ một lát rồi gọi cho phó quản lý Triệu của phòng nhân sự. Trưởng các bộ phận đều là người của ba anh, anh chỉ có thể cài người vào vị trí phó.

Triệu quản lý nghe điện thoại, biết Trình Quý Khang muốn cho cô Vương nghỉ việc thì ra sức can: “Cô Vương trước đây làm dưới trướng Ông Trình Lớn, từng tăng ca làm sự kiện trung tâm thương mại, sơ ý bị sảy thai, sau đó còn bệnh nặng một trận. Ông Trình Lớn từng nói trước mặt mọi người là sẽ nuôi cô ấy cả đời.”

“Người này nuôi cả đời, người kia cũng nuôi cả đời! Trình Ký là viện dưỡng lão chắc!”

Triệu quản lý tiến thoái lưỡng nan: “Anh Trình, nhưng lời của Ông Trình Lớn…”

Trình Quý Khang cũng bình tĩnh lại: “Bộ phận quảng cáo PR dạo này có người mới vào phải không? Sắp xếp cho họ hai tổng giám đốc, đề bạt người đó lên.”

“Ý anh là Vạn Nhân? Nhưng cậu ta còn trẻ, thâm niên cũng không đủ…”

“Rất tốt. Tôi cần đúng kiểu người như vậy.” Trình Quý Khang bảo Triệu quản lý gọi Vạn Nhân lên văn phòng mình.

Mười phút sau, Vạn Nhân đến văn phòng Trình Quý Khang, trên mặt vẫn còn vẻ hoang mang như bị trêu chọc. Trình Quý Khang lại rất thích biểu cảm này. Một người đã có gốc rễ trong công ty, sẽ không bao giờ lộ ra nét mặt như vậy.

Anh bảo thư ký pha cà phê cho cậu ta, nói chuyện phiếm một hồi, hỏi đông hỏi tây, nhưng tuyệt nhiên không nhắc đến công việc. Đợi Vạn Nhân dần dần bình tĩnh, thả lỏng, Trình Quý Khang mới mỉm cười nói: “Cậu ra ngoài làm việc đi. Sau này tôi sẽ trực tiếp giao việc cho cậu, cậu chỉ cần nghe lời tôi với Ông Trình Lớn là được, những người khác không cần để ý. Cậu có ý kiến gì cũng có thể nói thẳng với tôi.”

Lúc Vạn Nhân rời khỏi văn phòng, người hơi cúi xuống, mặt đầy vẻ cảm kích. Ngay khoảnh khắc đó, Trình Quý Khang bỗng hiểu ra triết lý dùng người của ba và ông nội mình: cấp dưới không cần quá thông minh, biết nghe lời là được.

–

Trước Tết, Hà Trừng đi phỏng vấn về xóa đói giảm nghèo ở vùng núi nội địa, bài viết nộp lên mãi không được duyệt. Cô đi hỏi chủ nhiệm, ông ta lại nói vòng vo một đống điển cố. Hà Trừng nghe mà như trên mây dưới sương. Trái lại, bài viết về bà chủ tiệm làm đẹp thì được đăng, bà chủ gọi điện cho cô, hẹn ăn cơm để cảm ơn. Hà Trừng vốn định từ chối, bà chủ lại nói: “Làm nghề này, đừng chỉ lo phỏng vấn với viết bài, quan hệ cũng quan trọng lắm.”

Hà Trừng nghĩ lại, mình ở Hồng Kông cũng không có nhiều bạn, thấy cũng là chuyện tốt. Cô hẹn bà chủ ăn trưa ở Thượng Hoàn. Bà chủ nghe cô than phiền chuyện công việc, cười cười: “Chưa chắc là bài của cô viết không hay đâu.”

“Nhưng bài cùng đề tài của người khác, đăng rất nhanh.”

“Cũng chưa chắc là họ viết hay hơn.”

Hà Trừng khó hiểu: “Ý chị là sao?”

“Có mấy ông chủ không muốn cấp dưới quá hòa thuận, nhất định phải quăng mọi người vào đấu trường. Cô nghĩ lại xem, có phải thời gian trước cô đang lên không?”

Hà Trừng nghĩ một lát, đúng là vậy. Lúc mới vào làm, ai cũng khen cô chăm chỉ, viết bài tốt, câu hỏi phỏng vấn trúng trọng tâm, góc độ tin tức cũng rất riêng. Cô không biết mình đã làm sai điều gì, đột nhiên lại thành người đứng chót.

Bà chủ nói: “Tôi xem cô là bạn mới nói với cô. Ở tiệm làm đẹp của tôi cũng vậy, nếu có nhân viên nào trong một khoảng thời gian doanh số đặc biệt tốt, tôi sẽ tìm cách đè cô ta xuống một chút.”

“Vì sao?”

“Không thể để cô ta bay bổng, không thể để cô ta nghĩ rằng thiếu cô ta là không được, càng không thể để cô ta lấy đó làm con bài mặc cả tiền bạc với tôi.”

Một bữa cơm ăn xong, Hà Trừng như được học cả một bài lớn. Cô nói cảm ơn với bà chủ, bà chủ cười nói, đừng xem tôi là người tốt gì, tôi cũng thấy cô có giá trị nên mới kết bạn. Thấy Hà Trừng ngạc nhiên, bà chủ lại nói: “Cô còn trẻ, sau này sẽ hiểu, người như tôi, có gì nói đó, mới đáng để kết giao. Tôi cũng từng hùn hạp làm ăn với bạn thân, từng đứng ra bênh bạn, cuối cùng chẳng phải vẫn vì lợi ích khác nhau mà trở mặt sao? Trên đời này, chỉ có lợi ích là thứ tồn tại mãi mãi.”

Lúc Hà Trừng quay về tòa soạn, trong đầu vẫn nghĩ đến mấy lời này.

Cô không đồng tình.

Như cô với Trình Nhất Thanh là bạn tốt cả đời, sao có thể trở mặt được?

Vừa bước vào tòa soạn, cô đã thấy có gì đó không ổn. Đồng nghiệp tụm lại xì xào bàn tán, vừa thấy cô vào thì im bặt. Cô đoán mọi người lại đem cô ra so với một người mới khác, cũng không để trong lòng. Cô cầm ly nước đi vào phòng trà, nhưng đứng ngoài cửa lại nghe có người nói: “Trình Ký vừa rót một khoản quảng cáo cho tập đoàn truyền thông, phía bên kia còn chỉ định, sau này phỏng vấn của Trình Ký đều phải do Hà Trừng làm.”

Cô đứng khựng ngoài cửa, kinh ngạc vô cùng.

–

Cửa hàng Song Trình Ký còn chưa khai trương, chú Đức đã làm một trận.

Nguyên nhân là bên truyền thông Hồng Kông Đắc Tuần San đăng một bài phỏng vấn Trình Quý Khang, trong đó anh nhắc đến Song Trình Ký: “Đây là nước cờ đầu tiên của tập đoàn chúng tôi tiến vào thị trường nội địa.” Câu này làm chú Đức nổi giận. Ở nhà, ông đập bàn quát lớn: “Ý gì đây? Song Trình Ký đâu phải của tụi nó!” Ông la lối, đòi Trình Nhất Thanh hủy hợp tác.

Trình Nhất Thanh nói: “Hợp đồng ký rồi, sao mà hủy được.”

Chú Đức nói: “Chỉ cần không bắt con bồi thường thì kệ nó! Dù sao con cũng trả hết nợ rồi!”

Cô nói: “Nhưng cũng có điều kiện…”

Thím Đức nghe chú Đức đòi hủy hợp đồng bèn chạy ra giảng hòa, kết quả lại biến thành hai vợ chồng cãi nhau một trận lớn. Trình Nhất Thanh bịt tai, bảo họ đừng cãi nữa.

Chú Đức nổi giận: “Cũng là vì cái đứa con gái bất hiếu này, cứ nhất quyết đi giúp người ngoài!”

Trình Nhất Thanh nói: “Vậy ba nói cho con nghe, ai không phải người ngoài? Chú Hai sao? Bây giờ không hợp tác với Trình gia Hồng Kông, ba định để bí phương mục trong két sắt mục nát luôn, hay đợi bị chú Hai lừa mất, rồi tùy tiện bán cho người ngoài thật sự?”

Lý lẽ này, trước đây là Trình Quý Trạch dùng để thuyết phục cô, giờ cô lại dùng để giảng giải cho ba mình.

Nhưng chú Đức không bị thuyết phục. Trong mắt ông, ông nhất thời mềm lòng giao bí phương cho cô, vậy mà cô lại liên kết với người ngoài, sắp bị Trình Ký Hồng Kông thu về. Nghĩ càng lúc càng tức, ông giơ tay lên, làm bộ muốn tát con gái.

Trình Nhất Thanh bị hành động bất ngờ này làm cho sững lại, đứng không vững, lùi về sau hai bước, đụng vào góc bàn. Lưng đau nhói, cô đau đến mức cong người xuống.

Chú Đức thấy cô đau, cũng khựng lại, theo phản xạ muốn đỡ cô dậy, nhưng miệng vẫn buột ra những lời không suy nghĩ: “Tao là muốn mày làm rạng danh Trình Ký, không phải để mày đem cơ nghiệp tổ tiên giao vào tay người khác, rồi làm cho tiêu tán!”

Thím Đức nghe tiếng, chạy vội vào. Bà thấy chú Đức quay lưng về phía mình, tay còn giơ giữa không trung, còn Trình Nhất Thanh thì ngã dưới góc bàn, đau đến ch** n**c mắt.

Thím Đức hiểu áp lực của chú Đức lớn, cả đời không gặp thời, trước giờ vẫn luôn nhẫn nhịn ông. Nhưng lần này thấy ông làm con gái ngã xuống đất, bà không nhịn nổi nữa, lao đến trước mặt con, dùng thân mình che lại, ngẩng đầu lên hét lớn: “Ông muốn làm gì! Muốn đánh nó thì đánh chết tôi trước đi!”

Chú Đức sững người.

Thật ra ông đâu có định đánh Trình Nhất Thanh thật.

Thím Đức thấy ông mặt đỏ tai hồng không nói gì, tưởng ông đang dồn nén cơn giận, lại vừa khóc vừa gào lên: “Đánh đi đánh đi! Đánh chết hết chúng tôi đi! Dù sao ông cũng đã ép con trai đến mức lái xe say rượu mà gặp chuyện rồi, có thêm ép chết con gái nữa cũng chẳng thiếu!”

Chuyện của Trình Nhất Minh, trong nhà này giống như một điều cấm kỵ.

Chú Đức và thím Đức đều không nhắc đến nguyên nhân tai nạn của anh, như thể chưa từng xảy ra. Năm đó, gánh nặng của Trình Ký Quảng Châu đè lên vai Trình Nhất Minh, anh một lòng muốn cứu vãn cơ nghiệp, ngày đêm lao lực. Nhưng việc chuyển hình nâng cấp cần một khoản tiền lớn, Trình Ký hoàn toàn không có vốn. Khoảng thời gian đó, Trình Nhất Minh thường xuyên ra ngoài ăn uống, xã giao, một lần đêm khuya lái xe máy về nhà thì gặp tai nạn. Từ sau lần đó, thím Đức luôn ngăn Trình Nhất Thanh đi xe máy, nhưng không khuyên nổi.

Cũng giống như Trình Nhất Thanh muốn khuyên ba mẹ buông xuống cũng không làm được. Ngay cả bản thân cô còn không buông được, sao có thể bảo ba mẹ buông?

Năm năm trước, họ đưa di ảnh Trình Nhất Minh về nhà, đặt trên bàn thờ, buổi tối cả nhà im lặng ăn cơm trước TV. Bức ảnh của anh đặt bên cạnh, như cũng lặng lẽ cùng họ ăn một bữa cơm. Những ngày sau đó, ngoài việc thỉnh thoảng chú Đức say rượu nổi nóng ầm ĩ thì cứ vậy mà lặng lẽ trôi qua.

Trình Nhất Thanh từng nghĩ, mẹ sẽ không bao giờ nhắc lại.

Chú Đức như bị sét đánh trúng, lùi lại một bước rồi thêm một bước. Ánh đèn trong phòng Trình Nhất Thanh trắng bệch, chiếu lên mặt ông như phủ một lớp tro. Trên vai ông dường như cũng rơi xuống một lớp tro bụi. Ông bị lớp bụi của cuộc sống này phủ kín, hoảng loạn quay người, rời khỏi căn phòng.

Thím Đức như chỉ trong một đêm mà tỉnh ra, bắt đầu thu dọn đồ đạc, muốn rời khỏi nhà. Trình Nhất Thanh trước giờ nhìn thấy cả nhà vì Trình Ký mà hy sinh quá nhiều, cô luôn ủng hộ mẹ tự lập, thậm chí ủng hộ bà ly hôn với ba. Nhưng giờ bản thân cô cũng đã dốc sức vì Trình Ký, cũng từng thấy dáng vẻ ba cúi đầu vì tiền trước mặt người khác, nên lại hiểu cho ông. Nhất thời cô không biết nên đứng về phía ai: “Mẹ… hay là mẹ nghĩ kỹ lại…”

“Mẹ nghĩ kỹ rồi. Ba con rất thương con, cái này không sai. Nhưng ông ấy gia trưởng quá, mẹ không rời đi một thời gian, để ông ấy bình tĩnh lại thì ông ấy sẽ không bao giờ tỉnh ra.”

Đêm đó, Trình Nhất Thanh theo mẹ rời khỏi nơi này.